เรื่องการมีบุตรยากนั้น เป็นภาวะที่ผู้หญิงไม่สามารถตั้งครรภ์ได้หลังจากพยายามตั้งครรภ์แล้ว โดยการมีเพศสัมพันธุ์แบบที่ไม่มีการป้องกันการตั้งครรภ์เป็นเวลานานผิดปกติ ซึ่งเป็นปัญหาหนักอกของคู่สามีภรรยาที่อยากมีลูก อย่างไรก็ดีเพื่อให้เข้าถึงปัญหา และเข้าใจทางเลือกในการมีลูก รวมไปถึงการวิธีดูแลตัวเองเพื่อลดความเสี่ยงต่อการมีลูกยาก จึงต้องมีการศึกษาข้อมูลอย่างจริงจัง ประเด็นดังกล่าวนั้น นพ.ธีรศักดิ์ ธำรงธีระกุล หัวหน้าศูนย์รักษาผู้มีบุตรยากและผ่าตัดผ่านกล้องทางนรีเวช รพ.วิภาวดี อธิบายว่า ปัญหาคู่สมรสที่มีบุตรยาก เกิดจากฝ่ายหนึ่งฝ่ายใดหรือทั้งสองฝ่ายมีอายุมาก หรือเคยทำหมันมาเป็นเวลานาน แล้วแก้หมันออก หรืออาจเกิดจากสภาวะอากาศ อาหาร และการใช้ชีวิตในปัจจุบันที่เร่งรีบ และตึงเครียดมากเกินไป ทำให้เสี่ยงต่อการมีลูกยากก็เป็นได้ เพราะไม่มีเวลาให้กัน จนช่วงเวลาอันเหมาะสมในการตั้งครรภ์หายไป แต่กระนั้นหากรู้ปัญหา และพบแพทย์ได้เร็ว โอกาสในการมีลูกยากก็จะลดลง หมดปัญหาภาวะการมีบุตรยาก

ความเสี่ยงของภาวะการมีบุตรยาก

ในผู้หญิง กลุ่มอาการที่มีแนวโน้มว่าจะมีลูกยาก คุณหมอบอกว่า เกิดจากความผิดปกติของผู้หญิงที่มีประจำเดือนมาไม่สม่ำเสมอ ประจำเดือนมาปวดมาก หรือประจำเดือนมามากเกินเหตุ มีอาการเจ็บท้องน้อยเวลามีเพศสัมพันธ์ ทั้งนี้คุณหมอเพิ่มเติมว่า โครงสร้างทางสรีระ เช่น เอวเล็ก สะโพกห้อย อ้วนหรือผอมไป ไม่มีผลต่อการตั้งครรภ์ยาก เพราะไม่เกี่ยวกับการทำงานของรังไข่

ในผู้ชาย เกิดจากปัญหาเรื่องเชื้ออสุจิผิดปกติ หรือเชื้อไม่แข็งแรง ซึ่งปัจจัยที่ทำให้เชื้อไม่แข็งแรง ได้แก่ เหล้า บุหรี่ มลพิษทางอากาศ อาหาร หรือการถูกกระทบกระเทือนอย่างรุนแรงบริเวณอัณฑะ เช่น เล่นฟุตบอลแล้วถูกแตะมาโดน อุบัติเหตุล้มกระแทก หรือพฤติกรรมชอบแช่อ่างน้ำร้อนนานๆ เมื่ออัณฑะร้อนทำให้สเปิร์มตายเร็ว ส่งผลต่อการปฏิสนธิกับไข่ของผู้หญิงได้

ต้องปรึกษาแพทย์เกี่ยวกับภาวะการมีบุตรยาก

คุณหมอบอกว่าโดยเฉลี่ยคู่สมรสที่แต่งงานกันเป็นเวลา 1 ปี แล้วมีเพศสัมพันธ์สม่ำเสมอ อาทิตย์ละ 2-3 ครั้งต่อสัปดาห์ ปรากฎว่ายังไม่มีบุตร ให้สันนิษฐานเบื้องต้นว่าฝ่ายหนึ่งฝ่ายใดต้องมีปัญหา ซึ่งส่วนใหญ่จะเป็นปัญหาของผู้หญิง เช่น ไข่ไม่ตก มีพังผืดในอุ้งเชิงกราน เยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ เป็นเนื้องอกมดลูก ทำหมันมาแล้วมาแก้หมัน มดลูกผิดปกติมาแต่กำเนิด

ซึ่งคุณหมอบอกต่อว่า โรคที่แก้ได้ยากที่สุด คือ โรคที่เกิดจากพังผืด หรือเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ ทำให้การฝังตัวของตัวอ่อนไม่แข็งแรง หลุดลอกออกมาเป็นประจำเดือนแต่ถึงอย่างไรก็ควรมาพบแพทย์ตั้งแต่เริ่มต้น และรู้สึกผิดปกติกับอาการที่เกิดขึ้น เพื่อตรวจวินิจฉัยโรคได้อย่างถูกต้อง และรักษาได้ทันท่วงที ไม่ลุกลามไปตามจุดต่างๆ ของร่างกาย

ไขข้อสงสัยการมีลูกยาก

ลองวิธีธรรมชาติก่อนพึ่งตัวช่วย

สำหรับขั้นตอนการรักษา คุณหมอบอกว่า ลำดับแรกแพทย์จะให้ไปคู่สามีภรรยาได้หลับนอนตามหลักธรรมชาติ โดยแนะนำในช่วงเวลาไข่ตก (ใช้ทฤษฏี หน้า 7 หลัง 7 แต่กระนั้น ก็ไม่สามารถใช้ได้กับทุกคน เพราะฮอร์โมน และกระบวนการทำงานภายในร่างกายของแต่ละคนต่างกัน) ดังนั้นจึงควรพบแพทย์เพื่อหาช่วงเวลาที่เหมาะสมในการมีเพศสัมพันธ์แบบหวังผล หากไม่สำเร็จจึงหาตัวช่วยอื่นต่อไป นั่นคือ การฉีดเชื้อผสมเทียมเข้าไปในโพรงมดลูก แต่ถ้ายังไม่ได้ผลอีกต้องเข้าสู่ขั้นตอนการทำเด็กหลอดแก้ว ซึ่งเป็นวิธีที่ได้ผลมากกว่าวิธีอื่น ทว่ามีผลข้างเคียงและค่าใช้จ่ายที่สูงมาก

เมื่อทำทุกวิถีทางแล้ง ยังไม่สำเร็จ คุณหมอแนะนำ ทั้งคู่ไม่ควรท้อ และยอมแพ้ มนุษย์เราต้องมีหวัง เนื่องจากวิทยาการสมัยใหม่ช่วยทำให้ผู้มีแนวโน้มที่มีบุตรยาก สำเร็จมาแล้วหลายคู่ ดูได้จากกรณีผู้หญิงอายุ 40 ตอนปลาย ที่สมัยวัยรุ่นเคยตั้งครรภ์ก่อนวัยอันควร จากนั้นได้ทำแท้ง และประสบปัญหาการติดเชื้อ แต่ท้ายที่สุดก็สามารถมีลูกได้จากการผ่าตัดส่องกล้อง เลาะพังผืดให้อยู่ในระดับปกติ

ส่วนอีกรายคือผู้ชายอายุ 71 ปี ทำหมันไปเมื่อ 10 ปีที่แล้ว แต่ยากมีลูก ซึ่งพบปัญหาจำนวนสเปิร์มน้อยลงและไม่มีคุณภาพ แพทย์แก้ปัญหาด้วยการใช้วิธีดูดเชื้อจากอัณฑะผสมกับไข่ในหลอดแก้ว สุดท้ายก็ได้ลูกสมใจ นี่คือข้อได้เปรียบของคู่สมรสในยุคปัจจุบัน

อย่างไรก็ดี คู่สามีภรรยาควรตรวจสุขภาพ และเตรียมร่างกายโดยรวมให้พร้อมตั้งแต่แรก ขณะเดียวกันก็ควรรับประทานอาหารให้ครบห้าหมู่ ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ และถ้าต้องการมีลูก อย่านิ่งนอนใจ และปล่อยให้เวลาล่วงเลยผ่านไป เพราะหากแต่งงานช้า (อายุ 35 ปีเป็นต้นไป) อาจเกิดภาวะการมีลูกยากก็เป็นได้

ที่มา : www.manager.co.th